Từ vụ một tòa án huyện tự xử chính mình thua kiện, phải bồi thường oan, nhiều vấn đề được đặt ra: Quy định về chuyện này ra sao?
Trong các trường hợp tương tự, có nên để một tòa án khác hoặc tòa cấp trên thụ lý, giải quyết để đảm bảo khách quan?
Tháng 8-2007, ông Trương Hoàng Hiếu đã bị Công an huyện Mỹ Tú (Sóc Trăng) khởi tố, bắt tạm giam về hành vi cố ý gây thương tích. Đầu năm 2008, TAND huyện này đã phạt ông Hiếu năm năm tù. Ông Hiếu kháng cáo kêu oan. Hai tháng sau, TAND tỉnh Sóc Trăng đã hủy án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại từ đầu.
Tòa tự xử mình phải bồi thường oan
Đầu năm 2009, TAND huyện xử sơ thẩm lần hai, tiếp tục tuyên phạt ông Hiếu năm năm tù. Ông Hiếu lại kháng cáo kêu oan. Xử phúc thẩm lần hai, một lần nữa TAND tỉnh lại hủy án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại.
Sau quá trình điều tra lại không có kết quả, tháng 9-2010 cơ quan điều tra Công an huyện Mỹ Tú đã ra quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ điều tra bị can vì hết thời hạn điều tra nhưng không chứng minh được tội phạm.
Nhận được quyết định trên, ông Hiếu đã làm đơn đề nghị TAND huyện Mỹ Tú (cơ quan làm oan sau cùng) bồi thường oan. Sau nhiều lần thương lượng, TAND huyện ra quyết định bồi thường cho ông Hiếu hơn 128 triệu đồng. Ông Hiếu không đồng ý nên khởi kiện TAND huyện Mỹ Tú ra chính tòa này, yêu cầu tòa bồi thường oan, tổ chức buổi xin lỗi công khai tại địa phương, đăng xin lỗi trên báo chí ba số liên tiếp...
Tháng 8-2012, TAND huyện Mỹ Tú đã mở phiên xử sơ thẩm mà đại diện bên bị kiện chính là chánh án của tòa này. Tòa nhận định việc xét xử oan của tòa đã gây thiệt hại đến quyền lợi hợp pháp, chính đáng của ông Hiếu. Căn cứ vào Bộ luật Dân sự và Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì tòa này phải có nghĩa vụ bồi thường cho ông Hiếu. Về các yêu cầu cụ thể, tòa chấp nhận một phần yêu cầu của ông Hiếu, bồi thường cho ông tổng cộng hơn 167 triệu đồng, đồng thời chấp nhận xin lỗi tại địa phương và trên báo chí.
Có hợp lý?
Xung quanh vụ việc, nhiều bạn đọc thắc mắc: Theo luật, việc TAND huyện Mỹ Tú tự xét xử mình như vậy có được không? Trong các trường hợp tương tự, có nên để một tòa án khác hoặc tòa cấp trên xét xử để đảm bảo khách quan?
Trao đổi, các chuyên gia đều cho biết theo Điều 23 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, tòa án có thẩm quyền giải quyết yêu cầu bồi thường là TAND cấp huyện nơi cá nhân bị thiệt hại cư trú, làm việc, nơi tổ chức bị thiệt hại đặt trụ sở, nơi thiệt hại xảy ra theo sự lựa chọn của người bị thiệt hại hoặc trường hợp khác theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự. Do đó, trong vụ kiện trên, việc TAND huyện Mỹ Tú thụ lý, giải quyết yêu cầu khởi kiện chính mình là đúng thẩm quyền.
Về vấn đề có nên để tòa án khác hoặc tòa cấp trên thụ lý, giải quyết án, chúng tôi đã nhận được hai luồng quan điểm khác nhau.
Theo PGS-TS Đỗ Văn Đại (Trưởng khoa Luật Dân sự Trường ĐH Luật TP.HCM), một khi tòa "vừa là người xử vừa là người bị xử" thì rất dễ thiếu chính xác, thiếu khách quan. Vì vậy, trong các trường hợp tương tự, tòa huyện nên chuyển vụ án lên tòa tỉnh giải quyết nhằm đảm bảo tính pháp lý. Về việc chuyển vụ án sang một tòa cùng cấp khác, ông Đại cho rằng về lý thuyết thì được nhưng trong bối cảnh chưa có tiền lệ hiện nay thì khó có thể thực hiện.
Ngược lại, luật sư Trương Xuân Tám (ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Luật sư Việt Nam) và luật sư Cao Minh Triết (Đoàn Luật sư tỉnh Tiền Giang) lại cho rằng việc giữ nguyên thẩm quyền xét xử như hiện nay là hợp lý.
Theo luật sư Tám, trong trường hợp này, nếu tòa huyện có xử mình thua kiện đi chăng nữa thì tiền bồi thường cũng lấy từ ngân sách Nhà nước nên không phải e ngại về tính khách quan. Mặt khác, sau phiên xử sơ thẩm, nếu không đồng ý, đương sự còn có quyền kháng cáo để cấp phúc thẩm xem xét lại.
Luật sư Triết phân tích thêm: Ở đây, nói chính xác là đương sự yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại do người có thẩm quyền của tòa gây ra. Chánh án tòa án bị khởi kiện chỉ là người đại diện cho bị đơn chứ không phải là người bị kiện trực tiếp. Vì vậy, việc chánh án đại diện tòa để hầu tòa cũng không gây áp lực gì cho HĐXX, dẫn đến mất khách quan. Cạnh đó theo luật, kết quả phiên tòa là ý kiến của HĐXX, gồm cả hội thẩm nhân dân chứ không chỉ riêng thẩm phán chủ tọa. Ngoài ra, còn có VKS, dư luận, báo chí... giám sát phiên tòa.
Theo Thanh Tùng(Pháp luật TP HCM)VỤ
Tháng 8-2007, ông Trương Hoàng Hiếu đã bị Công an huyện Mỹ Tú (Sóc Trăng) khởi tố, bắt tạm giam về hành vi cố ý gây thương tích. Đầu năm 2008, TAND huyện này đã phạt ông Hiếu năm năm tù. Ông Hiếu kháng cáo kêu oan. Hai tháng sau, TAND tỉnh Sóc Trăng đã hủy án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại từ đầu.
Tòa tự xử mình phải bồi thường oan
Đầu năm 2009, TAND huyện xử sơ thẩm lần hai, tiếp tục tuyên phạt ông Hiếu năm năm tù. Ông Hiếu lại kháng cáo kêu oan. Xử phúc thẩm lần hai, một lần nữa TAND tỉnh lại hủy án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại.
Sau quá trình điều tra lại không có kết quả, tháng 9-2010 cơ quan điều tra Công an huyện Mỹ Tú đã ra quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ điều tra bị can vì hết thời hạn điều tra nhưng không chứng minh được tội phạm.
Nhận được quyết định trên, ông Hiếu đã làm đơn đề nghị TAND huyện Mỹ Tú (cơ quan làm oan sau cùng) bồi thường oan. Sau nhiều lần thương lượng, TAND huyện ra quyết định bồi thường cho ông Hiếu hơn 128 triệu đồng. Ông Hiếu không đồng ý nên khởi kiện TAND huyện Mỹ Tú ra chính tòa này, yêu cầu tòa bồi thường oan, tổ chức buổi xin lỗi công khai tại địa phương, đăng xin lỗi trên báo chí ba số liên tiếp...
Tháng 8-2012, TAND huyện Mỹ Tú đã mở phiên xử sơ thẩm mà đại diện bên bị kiện chính là chánh án của tòa này. Tòa nhận định việc xét xử oan của tòa đã gây thiệt hại đến quyền lợi hợp pháp, chính đáng của ông Hiếu. Căn cứ vào Bộ luật Dân sự và Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì tòa này phải có nghĩa vụ bồi thường cho ông Hiếu. Về các yêu cầu cụ thể, tòa chấp nhận một phần yêu cầu của ông Hiếu, bồi thường cho ông tổng cộng hơn 167 triệu đồng, đồng thời chấp nhận xin lỗi tại địa phương và trên báo chí.
Có hợp lý?
Xung quanh vụ việc, nhiều bạn đọc thắc mắc: Theo luật, việc TAND huyện Mỹ Tú tự xét xử mình như vậy có được không? Trong các trường hợp tương tự, có nên để một tòa án khác hoặc tòa cấp trên xét xử để đảm bảo khách quan?
Trao đổi, các chuyên gia đều cho biết theo Điều 23 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, tòa án có thẩm quyền giải quyết yêu cầu bồi thường là TAND cấp huyện nơi cá nhân bị thiệt hại cư trú, làm việc, nơi tổ chức bị thiệt hại đặt trụ sở, nơi thiệt hại xảy ra theo sự lựa chọn của người bị thiệt hại hoặc trường hợp khác theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự. Do đó, trong vụ kiện trên, việc TAND huyện Mỹ Tú thụ lý, giải quyết yêu cầu khởi kiện chính mình là đúng thẩm quyền.
Về vấn đề có nên để tòa án khác hoặc tòa cấp trên thụ lý, giải quyết án, chúng tôi đã nhận được hai luồng quan điểm khác nhau.
Theo PGS-TS Đỗ Văn Đại (Trưởng khoa Luật Dân sự Trường ĐH Luật TP.HCM), một khi tòa "vừa là người xử vừa là người bị xử" thì rất dễ thiếu chính xác, thiếu khách quan. Vì vậy, trong các trường hợp tương tự, tòa huyện nên chuyển vụ án lên tòa tỉnh giải quyết nhằm đảm bảo tính pháp lý. Về việc chuyển vụ án sang một tòa cùng cấp khác, ông Đại cho rằng về lý thuyết thì được nhưng trong bối cảnh chưa có tiền lệ hiện nay thì khó có thể thực hiện.
Ngược lại, luật sư Trương Xuân Tám (ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Luật sư Việt Nam) và luật sư Cao Minh Triết (Đoàn Luật sư tỉnh Tiền Giang) lại cho rằng việc giữ nguyên thẩm quyền xét xử như hiện nay là hợp lý.
Theo luật sư Tám, trong trường hợp này, nếu tòa huyện có xử mình thua kiện đi chăng nữa thì tiền bồi thường cũng lấy từ ngân sách Nhà nước nên không phải e ngại về tính khách quan. Mặt khác, sau phiên xử sơ thẩm, nếu không đồng ý, đương sự còn có quyền kháng cáo để cấp phúc thẩm xem xét lại.
Luật sư Triết phân tích thêm: Ở đây, nói chính xác là đương sự yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại do người có thẩm quyền của tòa gây ra. Chánh án tòa án bị khởi kiện chỉ là người đại diện cho bị đơn chứ không phải là người bị kiện trực tiếp. Vì vậy, việc chánh án đại diện tòa để hầu tòa cũng không gây áp lực gì cho HĐXX, dẫn đến mất khách quan. Cạnh đó theo luật, kết quả phiên tòa là ý kiến của HĐXX, gồm cả hội thẩm nhân dân chứ không chỉ riêng thẩm phán chủ tọa. Ngoài ra, còn có VKS, dư luận, báo chí... giám sát phiên tòa.
Theo Thanh Tùng(Pháp luật TP HCM)VỤ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét